Dr. Ramakrishna Pejathaya is a Sanskrit scholar proficient in Jyotiṣa and Vyākaraṇa. He is a practioner of Avadhāna, a classical Indian performing art form. He currently serves as Associate Professor in the Centre for Indian Knowledge Systems at Chanakya University, Bengaluru.
प्रकाराः दत्तपदीयं द्विप्रकारा सुकरा दुष्करा चेति । एतौ प्रकारौ सुयोज्या दुर्ज्योज्या चेत्यपि शक्यौ वक्तुम् । असौ तावदत्राभिप्रायः । सुकरदत्तपदी - यदि दत्तानि...
अथाधिक्रियते दत्तपदाख्यः[1] प्रकारः । अयमपि पद्यप्रकारोऽवधानप्रपञ्चे चिरात् समास्थितः सम्मानितश्च । एष पुनरस्य संक्षिप्तः परिचयः । इह प्रष्टा पद्यरचनार्थं वस्तु...
समस्या – सञ्चुकोच कमलं दिनोदये कमलानां दिनोदये विकासो दिनान्ते सङ्कोचश्च लोकप्रसिद्धः । इह तद्विरुद्धमभिहितम् इत्यसङ्गतिः । परिहारः – &n...
समस्या – अन्धः पठति पत्रिकाम् । सुबोधैवेयं समस्या । परिहारः – अहं च सर्वकर्तास्मि मत्समो नास्ति भूतले । इति नित्यप्रवृत्त्या गर्वान्धः पठति पत्रिकाम् ॥...
समस्यायाः आकारः समस्यावाक्यं वृत्तबद्धमेव भवेत् । प्रायेण तद्वृत्तपादेन निबद्धं क्रियते ।[1] वृत्तपादेऽपि एकदेशमात्रं समस्यावाक्येन योक्तुमर्हति प्रष्टा ।[2]...
समस्याख्यानम् अवधानस्य प्रमुखेष्वङ्गेष्वन्यतममनन्यञ्च । अनर्था असङ्गतार्था वा काचन पद्यपङ्क्तिः कविसम्मुखे प्रक्षिप्यते या च तेन प्रत्यग्रप्रतिभया अर्थसङ्गतिर्य...
विवर्गाक्षरी विगतानि वर्गाक्षराणि यस्यामिति व्युत्पत्त्या यस्यां कवितायां कस्यचन वर्गविशेषस्य अक्षराणि यत्नेन वारितानि भवन्ति सा विवर्गाक्षरीति गीतमविगीतैर्विच...
सारः अवधानमिति[i] प्रसिद्धः आशुकाव्यप्रधानः कलाविशेषः सहृदयहृदयं सविशेषं समाराधयन् चिराद् विराजते । सेयं कला संख्याभेदेन अष्टावधानं शतावधानं सहस्रावधानं चेत्या...